Pubers houden van verslaving

Waarom is gameverslaving zo'n hype? Is het niet zinvoller om échte problemen serieus te nemen?

Rianne Reijs, schoolarts, maakt zich veel meer zorgen over de problemen door bijvoorbeeld alcoholgebruik van jongeren. Ze zou willen dat anderen dat ook doen. Die problemen staan niet in verhouding tot de problemen die games zouden veroorzaken.













Drama
Ik keek naar Zembla over gameverslaving. Dramatische uitspraken. Eén op de tien online gamers zou verslaafd zijn aan dat online gamen. De spellen worden er op gemaakt om verslavend te zijn. Gamen maakt gezinnen kapot, helpt jonge mensen naar de verdoemenis. En hulp krijg je er niet voor, in Nederland. Je kunt de hulp wel kopen, voor tienduizenden euro`s. Bij Keith Bakker, die daar dan nog weer meer prachtige Amerikaanse klinieken van bouwt, zoals de nieuwste, in Wassenaar.

Games zijn gaaf, games vrágen er om gespeeld te worden. Saaie boeken leg je makkelijk weg, goeie boeken móét je gewoon in één ruk uitlezen. Games die je online speelt, met echte andere mensen, zijn voor veel mensen nóg interessanter. Voetballen tegen de muur is ook sneller saai dan tegen de buurjongen.

Natuurlijk is uren achter elkaar gamen niet gezond. Zoveel gamen dat je met school stopt, of dat je vriendinnetje het uitmaakt, is zonde van je tijd. Achteraf bekeken. Theo Maassen zei ooit: "Achteraf? Achteraf is ut mooi wonen, zeggen wij in Eindhoven."

Pubers houden van verslaving
Vooral pubers zijn bevattelijk voor de verslavende werking van games. Zijn pubers niet bij uitstek bevattelijk voor verslavingen? Wat verstonden ze in Zembla eigenlijk onder verslaving? Laten we het zo definiëren: een aan obsessie grenzende interesse in een bezigheid of materie, belonend middels een goed gevoel, die overige aspecten van het bestaan teniet lijkt te doen. Op deze manier valt verliefdheid er ook onder.

Iets anders wat onwijs aantrekkelijk is voor pubers: dat wat hun ouders niet kennen, niet snappen, en bij voorkeur eng of anderszins fout vinden. Voeg daarbij het idee dat bij veel mensen leeft dat pubers zich niks aantrekken van hun ouders, en het dilemma is geboren.

Dilemma
Stel dat ik een gamende puber in huis heb, wat doe ik dan? Als ik de stekker eruit trek, loopt mijn kind van me weg en heb ik helemaal geen zicht meer op hem, want dan gaat hij gamen bij de buren of nog slechter volk. Maar als ik de stekker erin laat, wordt hij een psychisch gestoord persoon zonder startkwalificatie.

De oplossing is niet zo heel moeilijk: het zit 'm in het ontkrachten van die ene aanname: dat je puber zich niets van jouw mening zou aantrekken. Niets is minder waar!

Relatie puber en ouders
Naar gamen en gameverslaving is nog niet veel onderzoek gedaan. Naar de verhoudingen tussen pubers en hun ouders ietsje meer.

Je zou het als volgt kunnen samenvatten: in de puberteit worden vrienden en hun meningen steeds belangrijker. Een puber weegt verschillende richtingen (de meningen van zijn vrienden) af tegen het gevoel uit zijn onderbuik (hijzelf?) en de stem ergens uit zijn verstandige hersendeel (zijn ouders), om zo te komen tot een nieuw ik. Maar dat duurt dan enkele jaren tot decennia.

Ouders blijven belangrijk
Het lijkt erop dat de invloed van vrienden allesoverheersend wordt, maar dat is niet zo. Die vrienden worden wel steeds belangrijker en de ouders minder, maar de invloed van de ouders blijft altijd nog net wat belangrijker. Het zou heel waardevol zijn als ouders zich ook zo zouden gedragen.

Alles wat slecht en risicovol is, verbieden dan maar? Welnee, dat heeft natuurlijk geen zin. Ouders zouden om te beginnen kunnen beseffen dat ze hun kinderen serieus moeten nemen in hun behoeften. Dat wil niet zeggen dat ze daar geen grens aan kunnen stellen, integendeel! Erken als ouder dat jouw mening niet meteen gedeeld wordt door je kind, en je regels niet meteen gevolgd, maar stop niet met het geven van je mening en het bespreken van regels.

Zo zou het bijvoorbeeld kunnen: maak duidelijk dat je wilt dat je kind slechts een beperkt deel van de dag achter de computer zit, omdat er ook nog andere belangrijke en prettige zaken in het leven zijn. Zoals huiswerk maken, samen eten, samen leven.

Pubers moeten erbij horen
Waar ik naartoe wil: pubers moeten voelen dat ze er ook nog bijhoren, ook al verandert er van alles. Stel prijs op elkaars gezelschap. Eis niet dat ze de hele avond samen op de bank voor de tv zitten, maar wel dat je zo nu en dan bezig bent met elkaar. En, zoals een van de misschien-wel-verslaafde kinderen uit Zembla schamperend opmerkte over zijn vader die interesse in World of Warcraft veinsde: "Hij doet maar alsof, weet ik ook wel, maar ik vind het toch fijn."

Vráág je kind dus naar zijn of haar bezigheden: Hoe was het in WoW vandaag? Wat vind je er leuk aan, laat me eens zien? Weet wat ze gamen, dus!

Gezellig en mooi
Gamen is ontzettend leuk om te doen, het is gezellig en mooi. Het is een sociale bezigheid in een vaak prachtige omgeving. Je kunt jezelf uitdagen, verbeteren, beloond worden met successen en nog meer schoonheid op je scherm. Natuurlijk is het een vlucht uit de realiteit, dat is de clou! En voor wie het echte leven veel te moeilijk is, is vluchten nog aantrekkelijker. Natuurlijk kan dat 'verslavend' werken. Dat dat tot probleemgedrag kan leiden, ontkent niemand. Maar is dat probleemgedrag het eerste waar je aan moet denken als het gaat over gamen en kinderen?

Alcohol is een veel groter probleem
Eén op tien verslaafd? Ik ken de onderzoeken niet. Maar wel weet ik dat eenderde van de 12-jarigen en maar liefst driekwart van de 15-jarigen zelf alcohol koopt, ondanks het verbod op alcoholverkoop aan jongeren onder de 16. En dat 8% van de jongens tussen 12 en 17 jaar en 4% van de meisjes horen tot de categorie 'zware drinkers' (én of twee dagen per week 6 glazen of meer). De alcohol tast de hersenen en lijven van deze kinderen direct en onomkeerbaar aan. Hier hebben we nou een écht probleem. Met op individueel én maatschappelijk niveau levensgrote gevolgen.

Wellicht zijn games voor sommige tieners verslavend, zoals gokken dat is, of joggen, of lijnen. Maar ik denk, op het zorgvuldige onderzoek vooruit lopend, dat dit meer een factor zal blijken te zijn van het kind of de situatie waar het zich in bevindt, dan de games op zichzelf.

Let dus goed op, kijk naar je kind en blijf betrokken. Dan blijft hij of zij makkelijker betrokken bij jou en de rest van zijn 'real life'. Stiekem wil een puber ook niet anders, maar dan wel op zijn eigen manier.

Rianne Reijs

(Dit stuk is geschreven op persoonlijke titel. Bronvermeldingen liet ik gemakshalve achterwege. Globaal: die aflevering van Zembla; en enkele Studium Generale lezingen die ik in oktober en november 2007 bijwoonde over de puberteit, over internet/onlinegaming en alcoholgebruik in Nederland. Interessante link: gamespace.nl, David Nieborg gaf een van de lezingen.)